Het beroemde kasteel Neuschwanstein in Beieren (Zuid-Duitsland) is een kasteel in het dorp Hohenschwangau in de gemeente Schwangau bij Füssen in de Allgäu, gebouwd in de tweede helft van de 19e eeuw in opdracht van koning Ludwig II van Beieren. Elk jaar komen er meer dan één miljoen bezoekers naar dit sprookjeskasteel Neuschwanstein, dat ook model heeft gestaan voor de kastelen in Disneyland. De Vrijstaat Beieren heeft de naam van het kasteel Neuschwanstein als merk beschermd.
Dat souvenirhandelaren graag een graantje meepikken spreekt eigenlijk voor zich. Maar de Vrijstaat Beieren wil misbruik van het merk NEUSCHWANSTEIN voorkomen en heeft de souvenirhandelaren voor de rechter gedaagd. De zaak loopt sinds 2011 toen de Vrijstaat Beieren het merk liet registreren voor een groot aantal producten die vaak worden gebruikt voor souvenirs. Het Bundespatentgericht en het Bundesgerichtshof gaven de souvenirhandelaren gelijk. Het Bundespatentgericht en het Bundes-gerichtshof stelden dat de Vrijstaat Beieren niet het alleenrecht op de naam NEUSCHWANSTEIN en de afbeelding van het kasteel kon claimen omdat het merk NEUSCHWANSTEIN de herkomst van de waren beschrijft.
Het Europese Hof heeft nu anders en in het voordeel van de Vrijstaat Beieren beslist. Het Europese Hof is van mening dat het merk NEUSCHWANSTEIN géén geografische aanduiding is en daarom bescherming geniet volgens het merkenrecht. De souvenirhandelaren mogen de naam NEUSCHWANSTEIN alleen exploiteren op hun producten als zij toestemming van de Vrijstaat Beieren hebben en een royalty betalen. Volgens de Vrijstaat Beieren gaat het niet om de opbrengsten van de royalty’s maar meer om de reputatie van het merk en kasteel NEUSCHWANSTEIN. De Vrijstaat Beieren wil voorkomen dat de naam NEUSCHWANSTEIN op producten verschijnt die men liever niet ziet, zoals condoomverpakkingen met een afbeelding van het kasteel. Souvenirhandelaren kunnen tegen deze uitspraak nog in beroep, maar de kans op succes lijkt gering.